تهیه کننده : دکتر منصور خسروی
1 – درد لامینایتیس شبیه این است که ناخن پاهایتان را بکشید
( حالا این درد را در تمام پاهایتان تصور کنید و تلاش کنید راه بروید )
2 – لامینایتیس اورژانسی است. اگر مشکوک هستید با دامپزشکتان تماس بگیرید.
3 – حدود 90 درصد از لامینایتیس ها ناشی از دو بیماری سندروم متابولیک اسب و بیماری کوشینگ است.
لامینایتیس چیست؟
× افسانه : لامینایتیس فقط پونی های چاق کوچک را متاثر می کند.
√ واقعیت : لامینایتیس می تواند روی هر اسب تاثیر بگذارد
لامینایتیس یک التهاب در بافت های حساسی است که در سم به لامینا شناخته می شوند. این بافت ها پشتیبانی محافظت از استخوان پدال در سم اسب را فراهم می کنند و لامینا و سم با هم به نوبه خود از کل وزن اسب پشتیبانی می کنند. در یک حمله شدید مایعات لامینا می توانند حرکت کنند، بافت ها از هم جدا شده و استخوان پدال را با کمترین پشتیبانی رها می کنند. استخوان پدال می تواند غوطه ور شود و داخل سم بچرخد و در حالت پیشرفته می تواند کف سم را هم سوراخ کند.
احتمال اینکه لامینایتیس پاهای جلو را درگیر کند بیشتر از پاهای عقب است، با این وجود در موارد شدید ممکن است هر چهار پا درگیر شوند.
حتی اگر یک مرحله از لامینایتیس درمان نشود، می تواند منجر به یک تغییر دایمی در سم شود. اسب شما ممکن است دیگر هرگز قابلیت سوار شدن دوباره را نداشته باشد و یا ممکن است نیاز به اوتانازی ( کشتن اسب ) باشد.
به همین دلیل است که باید از علایم بیماری آگاه باشید و حتی اگر به یک مرحله خفیف مشکوک هستید، همیشه با دامپزشک تماس بگیرید.
دانشمندان در دنیای اسب هنوز لامینایتیس را به طور کامل درک نکرده اند. تحقیقات بسیاری در این زمینه در حال انجام است.
بنابراین این جزوه بر اساس به روزترین تحقیقات تهیه شده و به شما توصیه می کند چشم هایتان را برای هرگونه پیشرفت جدید باز نگه دارید.
با این وجود آن چه ما به طور قطعی می دانیم این است که لامینایتیس باعث درد می شود.
چه عواملی باعث لامینایتیس می شوند؟
× افسانه : علوفه تازه بهاری شایع ترین علت لامینایتیس است.
√ واقعیت : تا 90 درصد اسب های لامینایتیک یک بیماری هورمونی اساسی یا بیماری کوشینگ اسب ها و یا سندرم متابولیکی اسب را دارند.
در اسب هایی که از قبل این شرایط را دارند، علوفه های بهاری می تواند محرک لامینایتیس باشد.
بیماری کوشینگ اسب ها ( به عنوان یک اختلال عملکرد هیپوفیز پارس میانی یا PPID شناخته شده است ) که اسب ها و پونی های میان سال یا پیرتر را تحت تاثیر قرار می دهد.
علایم PPID در نتیجه میزان کورتیزول بیش از حد در بدن است.
علایم PPID یک یا چند مورد از زیر است:
- یک پوشش ضخیم ( کت ) یا فرفری
- افزایش نوشیدن یا ادرار کردن
- لامینایتیس ( حتی فقط یک بخش از علایم، می تواند نشانه یاشد )
- عفونت های مکرر
- توزیع غیر طبیعی چربی ( شکم گلدانی یا لایه های چربی بالای چشم )
- تعریق
- رفتارهای خواب آلوده
لطفا برای اطلاعات بیشتر به جزوه ما در مورد بیماری کوشینگ مراجعه نمایید.
سندرم متابولیک اسب ها شبیه دیابت نوع 2 در انسان است.
دانشمندان دریافته اند که سلول های چربی به طور فعال هورمون هایی تولید می کنند که می تواند عملکرد انسولین را مختل کند.
انسولین گلوکز را برای استفاده یا ذخیره در سلول، از جریان خون می گیرد. سلول های چربی بیش از اندازه، می توانند منجر به مقاومت انسولین شوند که در نتیجه بدن برای جبران آن انسولین بیشتری تولید می کند. این افزایش تولید انسولین در چرخه هایپرانسولینمی نامیده می شود. تصور می شود این تغییرات در تنظیم هورمونی باعث لامینایتیس می شود، اگر چه مکانیسم های دقیق آن هنوز به طور کامل شناخته نشده است.
EMS ( سندرم متابولیک اسب ) روی اسب های چاق تاثیر می گذارد. EMS با انباشته شدن چربی در اطراف دم – شانه ها و گردن مشخص می شود. این ها پونی هایی هستند که به طور طبیعی قابلیت زندگی در هوای تازه را دارند. پونی های بومی بیشتر در معرض خطر هستند زیرا در ذخیره چربی در بهار و تابستان موثر هستند. برای آمادگی در زمستان سخت هنگامی که مواد غذایی به راحتی در دسترس نیستند به خاطر سبک زندگی امروزه و با غذاهای فراوان و علوفه غنی، آنها را در معرض خطر چاقی قرار می دهد.
اگر فکر می کنید اسب یکی از این شرایط را دارد با دامپزشک خود تماس بگیرید.
10 درصد از سایر لامینایتیس ها می تواند ناشی از موارد زیر باشند:
- ضربه سخت : ضربه ( تروما ) به لامینا ها در پا، مانند کار سریع در زمین های سخت.
- تحمل وزن نابرابر به دلیل لنگش در پاهای دیگر.
- اندوتوکسمی : ممکن است پس از یک بیماری ( مثل دل درد یا جفت ماندگی ) یا یک عفونت مانند متریت ( التهاب رحم ) یا پلوروپنومونی ( التهاب در ریه ها )، سموم در جریان خون آزاد شوند. وقتی باکتری های داخل بدن از بین می روند و جسد آنها وارد بدن ( خون ) می شوند را توکسمی می گویند.
- نشاسته بیش از حد : یک ورود غیر مجاز به انبار غذا می تواند به لامینایتیس ختم شود. ممکن است بدن برای تجزیه بیش از حد نشاسته که در روده خلفی تخمیر می شوند، مشکل پیدا کند. این امر باعث ورود سطح زیادی از سموم به جریان خون شده که به نوبه خود باعث لامینایتیس می شود.
- داروها : برخی داروهای حاوی استروئید ها ممکن است باعث لامینایتیس شوند. در مورد تجویز این استروئید ها برای اسب به شما هشدار داده شده است، اما اگر نگران هستید با دامپزشک خود مشورت کنید.
- نمی دانم : موارد زیادی نیست که یک دامپزشک در مورد دلایل یک لامینایتیس نمی داند. اما برخی موارد غیر قابل توضیح هستند.
نشانه ها چه هستند؟
× افسانه : سم های داغ ( گرم ) نشانه مطمئنی از لامینایتیس هستند.
√ واقعیت : در برخی از موارد لامینایتیس سم ها در هنگام لمس ممکن است گرم باشند اما همیشه این گونه نیست. دیگر به گرمی سم ها به عنوان یک نشانه قابل اعتماد لامینایتیس فکر نمی شود. یک اسب می تواند سم های سرد داشته باشد و هنوز از لامینایتیس رنج ببرد.
علایم لامینایتیس می توانند بسیار ظریف باشند. اسب شما ممکن است یکی یا بیشتر از علایم زیر را داشته باشد:
- راه رفتن کمی سفالی
- قدم های کوتاه تر از حد معمول
- راه رفتن با دقت
- راه رفتن پاشنه قبل از پنجه
- عدم تمایل به چرخیدن دایره ای
- عدم تمایل به راه رفتن به جلو
- عدم تمایل به تحمل وزن روی پاهای آسیب دیده
- تکیه به عقب برای گرفتن وزن از سم های جلو
- دراز کشیدن برای گرفتن وزن از روی سم ها
- تعریق
- افزایش تنفس
حتما شما علایم طبیعی اسب خود را می شناسید؟ علایم طبیعی اسب خود را بدانید.
دما 38 درجه سانتیگراد ( 100 تا 101 درجه فارنهایت )
نبض 32 تا 42 ضربه در دقیقه
تنفس 8 تا 14 تنفس در دقیقه
این ها بین اسب ها متفاوت است. بنابراین علایم طبیعی اسب خود را در یک هفته یادداشت کنید و یک رکورد نگه دارید.
پالس های دیجیتال
ضربان نبض ممکن است در طی یکی از مراحل لامینایتیس در ساق ( Fetlock ) افزایش یابد. با این حال نبض یک اسب بسیار کند است و ممکن است شما اشتباه کنید. بنابراین اگر اسب شما پاهای پر مو دارد یافتن یک نبض ممکن است همیشه دشوار باشد. اگر می خواهید بدانید چگونه نبض دیجیتال را چک کنید از دامپزشک بخواهید به شما نشان دهد.
علایم می توانند آن قدر ضعیف باشند که بخش هایی از لامینایتیس مورد توجه قرار نگیرند. این در اسب های با EMS به احتمال زیاد وجود دارد.
اسب هایی که چندین مرحله از لامینایتیس درجه پایین را دارند یک یا چند مورد از موارد زیر را دارند:
- راه رفتن سفالی که ممکن است فکر کنید برای اسب شما طبیعی است.
- کبودی در اطراف خط سفید سم
- حلقه های لامینایتیک روی سم ( نشانه هایی از رشد غیر طبیعی سم ) که حلقه ها از پاشنه به سمت پنجه پهن تر می باشد.
- کف پای محدب شکل – کف پا باید فقط صاف باشد.
- گسترده ( پهن تر ) شدن خط سفید.
اگر متوجه هر یک از این علایم شدید به دامپزشک زنگ بزنید.
برای مشخص کردن موقعیت استخوان پدال در سم ممکن است نیاز به یک عکس X-ray باشد.
دامپزشک و نعل بند شما نیاز به یک همکاری با یکدیگر دارند تا به سم اسب شما یک مراقبت ناسب ارائه نمایند.
درمان و پیشگیری
× افسانه : اسب با لامینایتیس با چند روز استراحت داخل باکس بهتر می شود. من نیاز به تماس با دامپزشک ندارم. خیلی گران می شود.
√ واقعیت : اگر شما به خفیف ترین حالت لامینایتیس مشکوک هستید باید در اسرع وقت با دامپزشک مشورت کنید.
اگر بی درنگ برای درمان با دامپزشک هماهنگ نکنید در دراز مدت و تشخیص هر گونه شرایط زمینه ساز، مثل بیماری کوشینگ اسب و سندرم متابولیک اسب ها هزینه بیشتری برای شما خواهد داشت.
بدون توجه و مراقبت دامپزشکی، لامینایتیس ممکن است سم اسب های شما را به صورت دائمی تغییر دهد و ممکن است اسب هرگز قادر به راه رفتن بدون درد یا سواری دوباره نباشد.
چه کاری باید قبل از رسیدن دامپزشک انجام شود؟
با تلفن به دامپزشک بگویید که به لامینایتیس مشکوک هستید و درمورد علائمی که متوجه شده اید با او گفتگو کنید.
در حالی که منتظر رسیدن دامپزشک هستید باید فورا جابجایی اسب خود را محدود کنید. اگر او می تواند چند قدم کوتاه راه برود او را به نزدیکترین اسطبل یا پناهگاه منتقل کنید و اگر نمی تواند راه برود او را در منطقه ای که ایستاده قرنطینه کنید. یک بستر ضخیم از تراشه چوب ( پوشال ) در اختیار او قرار دهید. اطمینان حاصل کنید که کل محوطه، خواه اسطبل، پناهگاه یا منطقه قرنطینه توسط بستر پوشیده شده است.
از کاه برای بستر استفاده نکنید زیرا ممکن است اسب آن را بخورد.
تراشه چوب باعث کاهش برخی دردها و حمایت از کف پا می شود و ممکن است اسب شما را به خوابیدن تشویق کند.
وقتی دامپزشک می رسد و آنچه پس از آن اتفاق می افتد
× افسانه : پیاده روی یک اسب با لامینایتیس هر روز به بهبودی آن کمک خواهد کرد.
√ واقعیت : پیاده روی اسب با لامینایتیس باعث آسیب بیشتر به سم می شود.
دامپزشک درد و شدت لامینایتیس اسب شما را ارزیابی کرده و ممکن است کاهش درد و حمایت از کف سم را توسعه دهد. دامپزشک ممکن است استراحت در باکس ( محدودیت حرکت اسب در اسطبل ) را نیز برای چند ماه توصیه کند.
این واقعا، واقعا، واقعا مهم است که شما اسب خود را تا زمانی که دامپزشک گفته است در باکس نگه دارید.
شما می توانید با حرکت دادن اسب به اطراف باعث آسیب بیشتر به سم شوید. تحت هیچ شرایطی اسب را ورزش ندهید. حتی یک پیاده روی کوتاه می تواند باعث حرکت استخوان پدالی در سم شود.
با در اختیار قرار دادن بعضی از سرگرمی ها داخل اسطبل اسب خود را ازنظر ذهنی تحریک کنید. اگر اسب بهبود نیافت X-ray می تواند لازم باشد. X-ray موقعیت استخوان پدال را در سم نشان خواه دداد.
با تغییرات دایمی در سم، برای سایش منظم و تنظیم می تواند به نعل بند نیاز داشته باشد.
دامپزشک ممکن است برای کوشینگ و سندرم متابولیک اسب آزمایش انجام دهد و هم چنین اگر احساس کند چاقی یک فاکتور در ایجاد مرحله ای از لامینایتیس است، در مورد جیره غذایی با شما صحبت کند.
به یاد داشته باشید
اگر چیزی وجود دارد که شما مطمئن نیستید، اگر شما در مورد رفاه اسب خود سوال بپرسید هیچ اشکالی ندارد.
پیشگیری بهتر از درمان است
اگر چه شما نمی توانید بیماری کوشینگ را پیشگیری یا درمان کنید.بیماری از طریق مراقبت های بیشتر قابل مدیریت است. اسب ها با بیماری کوشینگ می توانند یک زندگی شاد و کارآمد داشته باشند.
با این حال شما قطعا می توانید از سندرم متابولیک اسب پیشگیری کنید.
پیشگیری از EMS نیاز به تغییر زندگی دارد به این معنی که وزن باید به دقت کنترل شود. این یعنی کالری کمتر و ورزش بیشتر.
اگر چه ممکن است اجرای این تغییرات در ابتدا سخت باشد. شما باید این این لطف بزرگ، بزرگ، بزرگ را برای خودتان و اسب تان انجام دهید.